Een verzuimpercentage laat zien hoeveel arbeidscapaciteit uitvalt, maar verklaart niet waarom dat gebeurt. De actuele sectorcijfers wijzen vooral op langdurige uitval. Een bruikbare aanpak combineert daarom vergelijkbare cijfers met een teamanalyse van werkorganisatie, belasting, veiligheid, herstel en re-integratie, zonder dat HR medische oorzaken probeert vast te stellen.
Wat de bronnen laten zien
VGN meldde op 26 juni 2026 voor het meest recente vergelijkbare branchecijfer 8,54 procent verzuim in de gehandicaptenzorg tegenover 7,98 procent voor zorg als geheel. De publicatie noemt in die vergelijking niet de exacte meetperiode. Die moet daarom worden vastgelegd voordat het cijfer in een dashboard of trendanalyse wordt gebruikt. Dezelfde bron vermeldt voor 2024 8,23 procent tegenover 7,81 procent zorgbreed en stelt dat de recente stijging vooral in de duurklasse van 92 tot 365 dagen zit, niet in een sterke groei van het aantal ziekmeldingen.
AZW rapporteert vanuit een andere reeks voor 2024 8,0 procent in de gehandicaptenzorg tegenover 7,3 procent zorgbreed. Voor het eerste kwartaal van 2025 rapporteert AZW 8,8 procent en voor het tweede kwartaal 7,7 procent. De afwijkende uitkomsten van VGN/Vernet en AZW zijn geen waarden die zonder controle in één tijdreeks mogen worden gecombineerd. Definitie, populatie, verslagperiode en bron moeten gelijk zijn.
De Cao Gehandicaptenzorg verplicht de werkgever tot samenhangend beleid voor preventie, verzuimreductie en re-integratie. Het preventieplan moet onder meer ingaan op werkdruk en fysieke en psychische belasting. Wettelijk zijn werkgever en werknemer in de eerste twee ziektejaren samen verantwoordelijk voor re-integratie. De bedrijfsarts of arbodienst maakt doorgaans in week zes de probleemanalyse; uiterlijk twee weken later maken werkgever en werknemer het plan van aanpak en bespreken zij de voortgang minstens iedere zes weken.
Begin de organisatiediagnose met duurklassen. Scheid kort frequent verzuim, middellang verzuim en langdurige dossiers. Controleer vervolgens per team of het percentage door enkele langdurige dossiers wordt bepaald of dat een breder patroon zichtbaar is. Combineer dit op geaggregeerd niveau met roosterwijzigingen, overwerk, agressie-incidenten, verloop, bezettingsproblemen en medewerkeronderzoek.
De uitkomst moet een toetsbare werkhypothese zijn, geen medische conclusie. Voorbeelden zijn onvoldoende herstel tussen diensten, een onwerkbare taakverdeling, gebrekkige opvang na incidenten of leidinggevenden die onvoldoende tijd hebben voor re-integratie. Leg per hypothese vast welke maatregel wordt genomen, wie eigenaar is, welke medewerkers worden betrokken en wanneer het effect wordt beoordeeld.
Langdurig verzuim vraagt daarnaast om procesdiscipline. Controleer of probleemanalyse, plan van aanpak, passend werk en voortgangsgesprekken tijdig plaatsvinden. Preventie en individuele re-integratie zijn verschillende processen en moeten beide aantoonbaar functioneren.
Werkgeverscheck
- Leg bij ieder verzuimcijfer bron, populatie, periode, berekeningswijze en duurklasse vast.
- Controleer per team of enkele langdurige dossiers het cijfer domineren.
- Verbind geaggregeerde verzuimdata met rooster-, werkdruk-, incident- en uitstroomsignalen.
- Audit tijdigheid en kwaliteit van probleemanalyse, plan van aanpak en zeswekelijkse voortgang.
- Geef iedere preventiemaatregel een eigenaar, nulmeting en expliciet evaluatiemoment.
Waar de grens ligt
Alleen de arbodienst of bedrijfsarts mag medische gegevens en de medische oorzaak van uitval verwerken. De werkgever ontvangt functionele informatie die nodig is voor werkhervatting, niet de diagnose. Teamdashboards mogen daarom geen medische oorzaak suggereren of kleine groepen zo uitsplitsen dat individuele dossiers herkenbaar worden.
Een sectorpercentage is ook geen norm voor één organisatie. Vergelijk uitsluitend dezelfde bron, definitie en periode. Gebruik een verschil tussen teams als signaal voor onderzoek, niet als bewijs van slecht leiderschap of individueel gedrag.
Dit artikel biedt algemene HR-duiding en is geen individueel juridisch, medisch of arbeidsvoorwaardelijk advies. Controleer de actuele primaire bron voor een concrete beslissing.
Bronnen
- VGN: Verzuim in de gehandicaptenzorg blijft boven zorggemiddeldeActuele publicatie van 26 juni 2026 over vergelijkbare branchecijfers en langdurig verzuim.
- AZW: De staat van de arbeidsmarkt gehandicaptenzorg 2025AZW-reeks voor 2024 en de eerste twee kwartalen van 2025.
- VGN: Hoofdstuk 11 Arbeid en GezondheidCao-verplichtingen voor preventie, verzuimbeleid en re-integratie.
- UWV: Probleemanalyse bij ziekteProces, timing en scheiding van medische informatie.
- UWV: Plan van aanpakAfspraken en zeswekelijkse voortgang van re-integratie.
- Autoriteit Persoonsgegevens: Zieke werknemersGrenzen aan medische informatie voor werkgevers.